“M-Marco … nandito ka na pala,” basag at nanginginig niyang boses. “S-Sorry, hindi pa ako tapos … Nagluto kasi sila ng kare-kare,
crispy pata, at kung anu-ano pa para sa mga bisita nilang kaibigan kaninang hapon. H-Hindi na kinaya ng likod ko, ang sakit-sakit na
ng tiyan ko … ”
Napatigil ako. Nagpa-party sila sa bahay ko at pinagluto nila ang asawa kong buntis ?! At ngayon, siya ang pinagliligpit nila habang
nagpapakasarap sila sa sala ?!
“Bakit hindi ka nila tinulungan ?! Bakit ikaw ang gumagawa nito ?! ” galit na galit kong tanong, inalalayan siyang maupo sa silya.
“Sabi ng Mama mo … wala naman daw akong ginagawa buong araw kundi humiga. P-Pabigat lang daw ako sa’yo … ” humahagulgol na
sumbong ni Lia, yakap-yakap ang kanyang tiyan.
Ang Pagsabog ng Haligi ng Tahanan
Nagdilim ang paningin ko. Ang matinding pagod ko mula sa trabaho ay mabilis na napalitan ng isang sumasabog na galit na hindi ko
kailanman naramdaman sa buong buhay ko.
Iniwan ko si Lia sa kusina at naglakad ako pabalik sa sala. Nakangiti pa rin si Sandra sa pinapanood niya nang bigla kong hablutin ang
remote at malakas na ibinato ito sa pader! BLAAAG!
Nabasag ang remote sa maliliit na piraso. Napasigaw sa gulat ang nanay at mga kapatid ko.
“Marco! Ano bang problema mo ?! Nabaliw ka na ba ?! ” tili ni Mama Rosa, napabikwas ng bangon mula sa sofa.
“AKO PA ANG MAY PROBLEMA ?! ” umaalingawngaw ang boses ko sa buong bahay. Namumula ang mukha ko at nanginginig ang
buong katawan ko sa poot. “Pinatira ko kayo rito para tulungan ang asawa ko! Binibigyan ko kayo ng pera para may pambili kayo ng
pagkain! Pero ginawa ninyo siyang alipin!”
“Aba, Kuya! Umaarte lang ‘yang asawa mo!” mataray na sagot ni Mika. “Buntis lang siya, hindi siya baldado! Bakit kami ang
maghuhugas eh bahay niyo’to?”
Hindi ko na napigilan ang sarili ko. Lumapit ako at malakas kong itinabig ang lamesa sa sala. Nagliparan ang mga baso, chichirya, at
mga plato sa sahig! Nagsigawan silang tatlo sa takot.
Ang Pagpapalayas sa mga Linta
“BAHAY KO ITO!” sigaw kong nagpayanig sa mga dingding. “Bahay ko ‘to, pera ko ang kinakain ninyo, at asawa at anak ko ang
pinapahirapan ninyo! Wala kayong kwentang pamilya! Mula noong dumating kayo rito, naging mga linta kayo!”
“Marco! Nanay mo ako! Wala kang galang!” umiiyak na bulyaw ni Mama Rosa, pilit na nagpapa-awa. “Pinagpalit mo kami sa babaeng
ʼyan ?! ”
“Hindi ko kayo pinagpalit! Kayo ang nagtulak sa akin na kamuhian kayo!” matigas at walang-awa kong hatol. Tinitigan ko silang tatlo.
“Kung kaya ninyong panooring naghihirap ang isang buntis na nagdadala ng sarili kong anak habang nagtatawanan kayo, wala na
akong pamilyang kikilalanin sa inyo.”
“Kuya, gabi na! Saan kami pupunta ?! ” nanginginig na iyak ni Sandra nang makita niyang seryoso ako.
“WALA AKONG PAKIALAM!” sigaw ko. Ibinukas ko nang maluwang ang pinto ng bahay. “LUMAYAS KAYO SA PAMAMAHAY KO!
NGAYON DIN! Kapag hindi ninyo inimpake ang mga gamit ninyo sa loob ng limang minuto, ako mismo ang maghahagis sa inyo sa
kalsada!”
Nang makita nila ang nanggagalaiti kong mga mata, nataranta silang nagtakbuhan papunta sa guest room. Nag-iiyakan at
nagsisigawan sila habang padabog na isinisiksik ang mga damit nila sa kanilang mga bag. Wala akong pinakinggang pagmamakaawa.
Pinalayas ko sila sa mismong gabing iyon.
Ang Pangako sa Aking Mag-ina
Nang maisara ko ang pinto at tuluyan na silang mawala, bumagsak ang balikat ko. Nawala ang lahat ng galit ko, napalitan ng labis na
awa sa aking asawa.
Bumalik ako sa kusina. Nakayuko pa rin si Lia, umiiyak. Lumuhod ako sa harapan niya at niyakap ang kanyang baywang, ipinapatong
ang mukha ko sa kanyang malaking tiyan. Umiyak ako tulad ng isang bata.
“Patawarin mo ako, Lia … Patawarin mo ako kung hinayaan kong saktan ka nila,” humihikbi kong pakiusap. “Hindi na sila makakabalik
dito. Pangako ko ‘yan. Poprotektahan ko kayo ng anak natin, kahit sarili ko pang kadugo ang kalabanin ko.”
Niyakap ni Lia ang aking ulo at hinalikan ang aking buhok. “S-Salamat, Marco … Salamat.”
Binuhat ko ang asawa ko papunta sa aming kwarto, pinunasan siya ng maligamgam na tubig, at pinatulog nang mahimbing.
Pagkatapos, mag-isa akong bumalik sa kusina at nilinis ang bundok ng mga hugasin hanggang madaling araw.
Kahit kailan, hindi ko pagsisisihan ang ginawa kong pagpapalayas sa kanila. Dahil bilang isang haligi ng tahanan, ang aking
pinakamataas na tungkulin ay hindi ang paboran ang mga abusadong kamag-anak, kundi ang maging pinakamatibay na panangga ng
babaeng pinili kong makasama habambuhay.
