Sa ibabaw ng mamahaling sofa na binili ko, nakaupo si Cindy at ang kanyang ina na si Aling Susan. Nakasuot sila ng mga mamahaling silk robes, nagpapa-manicure
sa dalawang bayarang manicurista, at humihigop ng mamahaling kape mula sa mga porselanang tasa.

Ngunit ang nagpatigil sa pag-ikot ng aking mundo ay ang taong nasa sahig.

Sa mismong paanan ng sofa, nakaluhod ang isang matandang babae. Nakasuot siya ng manipis, kupas, at butas-butas na daster. Basang-basa ng pawis at maruming
tubig ang kanyang buhok. Nanginginig ang kanyang mga payat na braso habang kinukuskos niya ang marmol na sahig gamit ang isang lumang basahan.

Si Nanay Lita. Ang aking ina.

“Bilisan mo nga diyan, matanda! Napakabagal mo namang maglampaso!” matinis at nakakainsultong sigaw ni Aling Susan, sabay sipa nang bahagya sa balikat ng
aking ina. “Nandiyan pa ‘yung natapong kape oh! Gusto mo bang langgamin ang paa ko ?! ”

“O-Opo, balae … lilinisin ko na po. S-Sumasakit lang po kasi ang rayuma ko,” humihikbing sagot ng aking ina, pilit na iniaabot ang basahan gamit ang panginginig
niyang mga kamay.

“Aba, nagrereklamo ka pa ?! ” bulyaw ni Cindy, ang babaeng ipinangako sa akin na aalagaan ang nanay ko. “Ikaw na nga lang nakikitira rito sa bahay ko, ang dami mo
pang arte! Buti nga hindi kita itinatapon sa home for the aged eh! Bilisan mo at ipagluto mo pa kami ng lunch pagkatapos niyan!”

“Cindy, parang awa mo na, pahingi naman ng pambili ng gamot sa tuhod ko … yung huling padala ni Marco, hindi mo pa binibigay sa akin,” umiiyak na pakiusap ng
aking ina.

Tumawa nang malakas si Cindy. “Anong padala ni Marco? Pera ko ‘yon! Asawa niya ako! Ginastos ko na sa shopping namin ni Mama kahapon! Wala kang karapatan
sa pera ng asawa ko kaya magtrabaho ka riyan kung gusto mong makakain!”

Ang Pagsabog ng Bulkan

Hindi ko na kinaya. Binitiwan ko ang mga bagahe kong dala.

BLAAAG! Ang malakas na pagbagsak ng maleta ko sa sahig ang nagpatigil sa pagtawa ng mag-ina at sa musika. Sabay-sabay silang napalingon sa direksyon ko.

Nang makita ako ni Cindy, nawala ang lahat ng kulay sa mukha niya. Nanlaki ang kanyang mga mata na parang luluwa mula sa kanyang bungo. Nalaglag ang tasa ng
kape mula sa kamay ni Aling Susan.

“M-Marco …?! B-Babe ?! ” utal-utal at nanginginig na tili ni Cindy. Mabilis niyang itinulak ang manicurista at napatayo. “A-Anong ginagawa mo rito ?! A-Akala ko ba
next month pa ang uwi mo ?! ”

Hindi ko siya sinagot. Ang aking mga mata ay nakatutok lamang sa aking ina na ngayon ay humahagulgol habang sinusubukang itago ang kanyang maruming damit
at nanginginig na katawan.

Tumakbo ako at lumuhod sa sahig. Niyakap ko ang nanay ko nang napakahigpit, walang pakialam kung madumihan ang damit ko.

“Nay … Nay, patawarin niyo ako, humihikbi kong bulong habang hinahalikan ang kanyang pawisang noo. “Patawad po at iniwan ko kayo sa mga halimaw na ‘to …
Hindi ko po alam.”

“M-Marco, anak ko … wag kang mag-alala, o-okay lang si Nanay. Hindi naman masakit ang tuhod ko,” pagdadahilan pa ng aking ina, pilit na ngumingiti habang
pinupunasan ang aking luha gamit ang kanyang magaspang at nanginginig na kamay. Mas lalo akong naiyak sa kanyang kabutihan.

Tumayo ako. Hinarap ko sina Cindy at ang kanyang ina. Ang mga luha ko ay natuyo at napalitan ng isang nag-aapoy at nakakamatay na galit.

“M-Marco … let me explain! M-Mali ang iniisip mo!” umiiyak na palusot ni Cindy, pilit na lumalapit upang hawakan ang braso ko. “S-Siya kasi ang nagpupumilit
maglinis! Sabi niya gusto niya ng exercise!”

Pabigla kong pinalis ang kamay niya. “EXERCISE ?! Nakaluhod sa sahig, umiiyak dahil sa rayuma, at isinisipa ng nanay mo, EXERCISE ?! ” dumadagundong na bulyaw
ko na nagpayanig sa buong sala. “Limang taon, Cindy! Limang taon akong nagpapakamatay sa init sa Dubai para ipadala saʼyo ang lahat ng pera ko dahil akala ko
inaalagaan mo ang nanay ko! Ginawa mo siyang alipin sa sarili naming bahay!”

“Marco, manugang, kumalma ka! Baka atakihin ka sa puso!” nanginginig na awat ni Aling Susan, paatras na lumalakad.

Tiningnan ko siya nang may matinding pandidiri. “Huwag mo akong tatawaging manugang! Kayo ang dapat atakihin, mga linta!”

Ang Pagbagsak ng mga Pekeng Reyna

Kinuha ko ang aking cellphone. Dinial ko agad ang number ng aking abogado at ng bangko ko habang nakatingin sa namumutlang mukha ni Cindy.

“Atty. Fernandez, ituloy mo na ang draft ng annulment papers na pinag-usapan natin last month. At i-freeze mo ngayon din ang lahat ng joint accounts namin,” utos
ko na nagpahinga sa paghinga ni Cindy.

“Marco! Hindi! Parang awa mo na!” umiiyak na lumuhod si Cindy sa paanan ko. “Asawa mo ako! Pamilya tayo! Patawarin mo ako, hindi ko na uulitin!”

“Tapos na tayo, Cindy. Matagal na akong nagdududa dahil tuwing kinakausap ko si Nanay sa video call, palagi mo siyang binabantayan at mukha siyang takot na
takot,” malamig kong sagot. Hinarap ko silang mag-ina. “At yung bahay na ‘to? Ito ang pinakamalaking pagkakamali niyo. Inilagay ko ang titulo nito sa pangalan ko at
ni Nanay, hindi saʼyo!”

“Lumayas kayo sa pamamahay ko! Ngayon din!” sigaw ko, itinuturo ang pinto.

“A-Anak, saan kami pupunta ng nanay ko ?! Wala kaming pera!” hagulgol ni Cindy habang umiiyak din ang kanyang ina sa matinding hiya at takot.

“Gawin niyong kape ang mga damit niyong sutla!” sagot ko. Hinawakan ko ang kamay ng aking ina at inalalayan siyang makatayo.

Hindi ko sila binigyan ng pagkakataong mag-impake ng kahit anong gamit na binili mula sa pera ko. Kaladkad silang inilabas ng mga security guards ng subdivision
matapos kong itawag sa pamunuan. Iniwan ko silang umiiyak at nagsisigawan sa labas ng gate habang pinagtitinginan ng mga tsismosang kapitbahay na noon ay
inaalipusta nila.

Binigyan ko ang aking ina ng mainit na paliguan at masarap na pagkain. Inupahan ko ang pinakamagagaling na doktor para sa kanyang rayuma. Wala nang iiyak at
luluhod na ina sa aking bahay. Natutunan ko na walang yaman sa mundo ang makakatumbas sa kapayapaan at pagmamahal ng iyong sariling dugo, at hinding-hindi
ko na muling ipagkakatiwala ang pamilya ko sa mga ahas na nagbabalatkayo.